Of je nou denkt dat AI-bedrijven vooral hype en marketingpraat genereren of dat je bang bent dat we de controle over AI aan het verliezen zijn -- de afgelopen maand is tot velen van ons doordrongen dat we meer te zeggen zouden moeten hebben over hoe de technologie wordt ontwikkeld en ingezet. Nu liggen te veel van die beslissingen bij een handvol Amerikaanse bedrijven.
Ook wordt het pijnlijk duidelijk hoe weinig invloed we als Europa kunnen uitoefenen op AI. Al zouden we het willen, we kunnen vanuit hier niks vertragen of uitschakelen. En de marktmacht die we normaal gesproken op big tech kunnen uitoefenen, is nu tandeloos.
Sinds Trump praten we veel over soevereiniteit. Maar er zit een hoop ruimte tussen 'weten dat je iets moet doen' en 'iets daadwerkelijk doen'. Vooralsnog kijken we als een konijn in de koplampen naar de techtsunami die op ons af komt. Je zag het in de Tweede Kamer bij de politieke beschouwingen vorige week -- toen een Kamerlid zijn zorgen uitte over AI-ontwikkelingen werd hij uitgelachen door een deel van de Kamer. Het klonk als hoongelach. Ongelofelijk pijnlijk.
Eerder dit jaar las ik een essay: Europe 2031. Een scenario, een verhaal eigenlijk, over wat er gebeurt als Europa haar technologische autonomie verder verliest, en écht totaal afhankelijk wordt van China en Amerika. Toen ik het uitlas moest ik buiten even een rondje gaan lopen, zo indrukwekkend is het.
Het is geschreven door acht Europese onderzoekers, beleidsadviseurs en investeerders, onder wie Daan Juijn, Stan van Baarsen, Judith Dada en Michiel Bakker. Mensen die Europese leiders adviseren, meeschrijven aan nationale AI-strategieën en zelf aan deze technologie bouwen — en die hun kennis hebben samengebracht in een verhaal dat je niet meer loslaat.
Het is een bloedstollend scenario over wat er kan gebeuren als we niet van koers veranderen. Je kon het al online lezen, maar we maken er nu ook een Nederlands boek van, op papier. Omdat dat lekkerder leest, maar ook zodat je het iemand in handen kunt drukken. Geef het na het lezen aan een vriend of collega. Of laat het achter in de trein richting Den Haag.
Yoshua Bengio, een van de grondleggers van moderne AI, sprak z'n waardering al uit voor het essay. En Rutger Bregman schreef erover: “Every European leader, politician and policymaker needs to stop what they're doing, and read this right now.” Joris Luyendijk schreef het voorwoord.
Het is tijd voor actie.
Als Europa verliest verschijnt volgende week dinsdag 6 oktober op papier en kost 15 euro. Voorbestellen kan hier:
(Ben je Kamerlid? Antwoord op deze mail en ik stuur ‘m gratis naar je op).
Daarop aansluitend zou ik ook Informatie Autonomie door Martijn Aslander aanraden om te lezen. Het biedt een heel concrete actie wat je nu kan doen en heeft al veel tractie ontwikkeld bij de Nederlandse politiek.